Po sporych zmianach wprowadzonych w zeszłym roku tegoroczna edycja najstarszego konkursu winiarskiego doczekała się kolejnych nowości. I niezwykle ciekawych rezultatów.
Tekst i zdjęcia: Maciej Nowicki
Co roku Zielona Góra staje się areną dla czterech najważniejszych wydarzeń winiarskich w tej części kraju. Trzy z nich przeznaczone są dla szerokiej publiczności. To majowy Lubuski Festiwal Otwartych Piwnic i Winnic, czerwcowe Dni Otwartych Piwnic Winiarskich (relacja z niedawnej edycji już wkrótce) oraz, rzecz jasna, wrześniowe Winobranie (tak było rok temu). Z rezultatów czwartego konkursu miłośnicy wina także czerpią cenne informacje, ale ma on już charakter wyłącznie branżowy. To Konkurs Win Winobranie, który mimo nazwy nawiązującej do wrześniowego święta w tym mieście, ma od początku ogólnopolski charakter. I jest najstarszym konkursem polskich win w naszym kraju!
Winobranie: znaki rozpoznawcze
Konkurs Winobranie był jednym z pierwszych w Polsce, w którym wprowadzono opłaty za nadsyłane próbki i zezwolono na ocenianie win pochodzących wyłącznie od zarejestrowanych producentów. Kiedy klimatyczna, ale jednak niewielka Piwniczka Winiarska w zielonogórskiej Palmiarni przestała mieścić nadsyłane do konkursu wina, ten przeniósł się do Hotelu Ruben, który od kilku lat jest jego nowym domem. Z czasem zredukowano też liczbę dodatkowych wyróżnień. Ich ogłoszenie stało się częścią sobotniego uroczystego koncertu otwierającego wrześniowe Winobranie – nagrody wręcza Prezydent Miasta wraz z samym Bachusem. Znakiem rozpoznawczym są też wizyty studyjne jury w lubuskich winnicach organizowane każdorazowo pierwszego dnia konkursu.
Najpierw rewolucja, potem ewolucja
Do największej rewolucji doszło jednak rok temu. Zdecydowanie zbyt długą nazwę („Ogólnopolski Konkurs Win Grand Prix Winobranie”), skrócono do trzech wyrazów. Liczbę medali Grand Prix ograniczono do jednego – dla najwyżej ocenionego przez jury wina. Konkurs – wreszcie! – doczekał się zupełnie nowej identyfikacji wizualnej (jej twórcą jest Łukasz Rajchel). Działa też strona internetowa i (praktycznie nie funkcjonujące wcześniej) media społecznościowe (zarówno profil na FB, jak i Instragramie).
Menedżerem konkursu została Martyna Prusińska (prowadząca także, wspólnie z tatą Andrzejem, winiarnię Vae Soli), odciążając od wielu zadań (a i usprawniając ich wykonywanie) założyciela i organizatora, którym niezmiennie pozostaje Przemysław Karwowski (Fundacja Na Rzecz Lubuskiego Dziedzictwa, Gloria Monte Verde).
Tegoroczna, XVII już edycja przyniosła kolejne nowości. Do partnerów wydarzenia dołączyła Izba Gospodarcza Lubuskich Winnic. To za jej sprawą udało się wreszcie doprowadzić do oczekiwanego od dawna rozstrzygnięcia. Wybór Win Winobraniowych – musującego, białego i czerwonego – które stają się oficjalnymi winami imprezy i otrzymują specjalne etykiety, jest teraz częścią samego konkursu. Wcześniej wybierane były niezależnie, ale i przy okazji nieco niezdarnie. Teraz proces ich wskazywania zyskał wreszcie stosowną oprawę, a dokonują tego połączone składy obu komisji.
Statystyki i rekordziści
W tym roku w komisjach znalazło się łącznie sześć osób . Byli to: Ada Orłowska, Patrycja Nawrocka, Pavel Vrana (czeski enolog), Tomasz Prange Barczyński, Michał Sobieszuk (Radio Polskie Wino) oraz piszący te słowa. Zmierzyli się z 214 winami zgłoszonymi przez 47 winnic z całego kraju. Dominowały, jak można się domyślić, wina białe: było ich aż 113. Lokalizacja konkursu sprawia też, że cieszy się on szczególnym zainteresowaniem lubuskich winiarzy. Potwierdzała to choćby zgłoszona liczba win musujących produkowanych metodą tradycyjną: było ich aż trzydzieści. W tej samej kategorii przyznano zresztą najwięcej złotych medali – aż dziewięć na dwadzieścia osiem łącznie.
Zainteresowani szczegółowymi statystykami, znajdą je tutaj, sam wspomnę tylko o trzech szczególnych przypadkach. Aż dwanaście medali w kilku kategoriach zdobyła Winnica Saganum, niewiele mniej – dziewięć – Winnica Aris,. Jednak to inny z lubuskich producentów skompletował swoistego Wielkiego Szlema. Wszystkie siedem win zgłoszonych przez Winnicę Marcinowice zdobyło medale (5 złotych, 2 srebrne). Dodajmy, że wśród tradycyjnie najliczniej obsadzonej kategorii win białych wytrawnych jedyne dwa złote medale (Riesling Wytrawny 2023 i Pinot Noir Blanc de Noirs 2025) zdobyli właśnie Aga i Grzegorz Runowscy.
W poszukiwaniu równowagi
Nie zamierzam rozkładać wyników w każdej z kategorii na czynniki pierwsze. Jest jednak kilka spraw, na które chciałbym zwrócić uwagę. Rocznik 2025 należał do wymagających, przede wszystkim z uwagi na trudne warunki pogodowe w czasie zbiorów. W niektórych częściach kraju dobra pogoda skończyła się (i już nie wróciła) już w połowie września. Przełożyło się to na wysokie poziomy kwasowości, a tym samym poddało próbie umiejętności winiarzy w dziedzinie uzyskania odpowiedniej równowagi. Kto stawiał na wina mocno wytrawne, bez oparcia w owocu czy w strukturze, zwykle ponosił klęskę. Rozwiązaniem było tradycyjnie pozostawienie mniejszej lub większej porcji cukru resztkowego. Ale i tu gra pomiędzy wyczuwalną słodyczą a orzeźwiającym finiszem nie zawsze okazywała się łatwa. Stąd też wielu producentów nie wprowadza jeszcze tych win do sprzedaży, licząc to, że ułożą się w butelce.
Nic dziwnego, że wśród zgłoszonych do konkursu win białych wytrawnych z najmłodszego rocznika wyróżnienia jakimkolwiek medalem doczekało się jedynie pięć. Na wyjątkowe brawa zasługują znakomity Pinot Noir Blanc de Noirs 2025 z Marcinowic (cytrusowo-truskawkowe aromaty i niezwykle orzeźwiający charakter) oraz Riesling 2025 z Winnicy Saint Vincent (chwaliłem go już pod koniec kwietnia). Ponownie wysoko oceniony został także zdobywca Brązowego Korka 2026 Riesling 2023 z Winnicy Saganum.
Oko na muscarisa
Złoty Medal wśród win półsłodkich zdobył Muscaris 2024/2025 z Winnicy Aris. Jego nuty różane, kremowe i korzenne podbiły już podniebienia jury w Polskich Korkach (Złoty Korek w kategorii win z podwyższonym cukrem resztkowym). Odmiana świetnie czuje się także w słodszej stylistyce, o czym świadczy inny Złoty Medal – dla Muscarisa 2025 z Winnicy Żelazny. W półsłodkiej kategorii kolejne złoto padło też łupem Winnicy Marcinowice – tym razem dla Rieslinga Późny Zbiór 2025. Bardzo cieszy mnie też najwyższe wyróżnienie wśród win białych półwytrawnych dla nestora lubuskich winiarzy, czyli Romana Grada (Winnica Julia). Jego wino Bachusowe (kupaż johannitera, solarisa i traminera) wyróżniało się już w poprzednim roczniku. Teraz zyskało jednak brakujący element – lepiej zaznaczoną kwasowość. Drugie złoto padło łupem dolnośląskiej Winnicy Jadwiga – za bardzo dobrze ułożone Chardonnay 2025.
Przez różowe okulary
Jeśli ktoś zapytałby mnie o największe zaskoczenie w tegorocznym konkursie, odpowiedziałbym bez wahania – wina różowe. Mimo relatywnie niewielkiej reprezentacji, aż dziewięć na jedenaście zdobyło medal i za każdym razem było to całkowicie zasłużone wyróżnienie. Po latach narzekań, rozczarowań, a często i konkursowych szoków, chyba wreszcie doczekaliśmy się naprawdę udanego rozdania win o tej barwie. Warto też podkreślić, że i rocznik był udany – praktycznie wszystkie nagrodzone wina pochodzą bowiem ze zbiorów w 2025 r.
Potwierdzają to zresztą moje degustacje na odbywających się praktycznie w każdy weekend festiwalach polskiego wina w całym kraju. Śmiem twierdzić, że poziom tej kategorii w Zielonej Górze był wyższy nawet niż w Poznaniu, choć i tu, i tu wyróżnienie otrzymał Monarch Rose 2025 z Winnicy Trojan. Tym razem słowa uznania kieruję w stronę Winnicy Jadwiga, której Rose 2025 to powrót do znakomitej formy. To też dowód na to, że czyste rondo sprawdza się w tym stylu lepiej niż dodatek np. caberneta cortis. Formę potwierdził też róż z Winnicy Płochockich. Znakomitą nowością jest zdobywca Złotego Medalu za soczyste Rose 2025 – Winnice Jaworek. (Ten producent otrzymał także Srebrny Medal za Pinot Noir Rose 2025). Na brawa w kategorii zasługuje też małopolska Winnica Początek i wielkopolskie Niewinne Siostry. Sam zaś cieszę się z kolejnego medalu dla różowego zweigelta – tym razem dla Winnicy Na Leśnej Polanie.
Pinoty i bąble
Na deser pozostawiam wina czerwone i musujące produkowane metodą tradycyjną. W pierwszej kategorii brylowały dwa pinot noir: lżejszy, młodszy i bardziej klasyczny z Winnicy Marcinowice (2024) oraz soczysty, z wyraźniejszymi nutami dębowymi z Winnicy Jadwiga (połączenie roczników 2022 i 2023). Podobał mi się też klaretowy zweigelt z Winnicy Miłosz (2025) i solidnie zbudowany, pełny czerwonych i czarnych owoców kupaż cabernetów z Winnicy Preto. Ten ostatni będzie z pewnością hitem chłodniejszej jesieni i okresu świątecznego.
Nagrodzonym musiakom mógłbym bez problemu poświęcić oddzielny artykuł. Medale podzieliły między sobą praktycznie trzy winiarnie (Saganum, Aris i Gostchorze). Trudno było znaleźć słabe punkty, zaznaczę więc tylko wyróżnienia dla kilku pozostałych. Absolutnie zasłużony Złoty Medal zdobył fenomenalny Riesling Brut 2021 z Winnicy Marcinowice z ponad 40-miesięcznym dojrzewaniem na osadzie. Cieszy mnie też kolejne wyróżnienie dla Winnicy Pod Wieżą (tym razem za nowy rocznik Charie – połączenia rieslinga i chardonnay) oraz dla Winnicy Saint Vincent (za Pinot Noir Blanc de Noirs 2023). Wśród debiutantów warto obserwować małopolską Winnicę Kulik – jej nagrodzone srebrnym medalem bąble, zrobiły bardziej niż obiecujące wrażenie.
Winobraniowa trójka
Trójkę Win Winobraniowych wskazywali wspólnie wszyscy sędziowie. Wybór następował wśród najwyżej ocenionych w tych trzech kategoriach lubuskich win, których autorzy zgłosili chęć udziału w tym etapie rywalizacji (warunkiem jest m.in. posiadanie określonej ilości tych win oraz zgoda na ustandaryzowaną cenę zakupu). Ostatecznie rezultaty okazały się następujące:
Cuvée 2024/2025 z Winnicy Aris w kategorii wino białe;
Cabernet Barrique 2023 z Winnicy Preto w kategorii wino czerwone;
GostArt Cuvée 2023 z Winnicy Gostchorze w kategorii wino musujące.
Następny, czyli XVIII już, Konkurs Win Winobranie odbędzie się w dniach 1-2 lipca 2027 roku.
Partnerem sekcji „Polskie Wino” jest Alcostore.pl – sklep oferujący szeroki wybór wyselekcjonowanych alkoholi z dostawą.
