Mniej znane apelacje i interesujące odmiany, które warto poznać, odwiedzając północne Włochy – wrażenia po degustacji win z odmian tai i manzoni bianco zorganizowanej przez Consorzio Vini Venezia.
Inka Wrońska, wszystkie zdjęcia: Consorzio Vini Venezia
Podczas degustacji zorganizowanej w styczniu przez Consorzio Vini Venezia (pisałam o niej szerzej w TYM ARTYKULE) mieliśmy okazję spróbować czterech win od 4 różnych producentów należących do tego konsorcjum. Dwa z nich powstały z odmiany zwanej obecnie tai (a kiedyś tokai friulano), dwa z odmiany incrocio manzoni 6.0.13, będącej krzyżówką rieslinga renano i pinot blanc.
Wina powstające w okolicach Wenecji kojarzą się nam przeważnie albo z pinot grigio delle venezie, albo po prostu z prosecco. Tym bardziej warto spróbować czegoś innego, charakterystycznego dla regionu. Zwłaszcza, że obie odmiany dają wina idealnie pasujące do lokalnej kuchni – zarówno do ryb i owoców morza, jak i do rozmaitych wersji risotta.
Consorzio Vini Venezia: degustacja 4 białych win
Lison Classico DOCG 2024, Ai Galli
Czysty tai (dawniej: tokai friulano). Ręczny zbiór winogron następuje w drugiej połowie września. Po krótkiej maceracji w kontrolowanej temperaturze moszcz fermentuje w stalowych kadziach, a potem wino dojrzewa na osadzie – również w stali – przez kilka miesięcy. Po zabutelkowaniu leżakuje jeszcze 2 miesiące.
W bukiecie można wyczuć białe kwiaty akacji, odrobinę grejpfruta i owoce tropikalne. W ustach wino jest eleganckie, harmonijne, gładkie i soczyste, a przy tym mineralne, z odrobiną pikantnego imbiru i migdałowym posmakiem w końcówce. Warto podawać je do owoców morza i ryb, ale także do białych mięs lub – na zakończenie posiłku – do deski dojrzałych serów.
Manzoni Bianco „Nina”, Piave DOC 2023, Ca’di Rajo 1931
Wino z odmiany o pełnej nazwie incrocio manzoni 6.0.13. To krzyżówka rieslinga renano i pinot blanc, której autorem był nieżyjący już Luigi Manzoni, rektor Scuola Enologica di Conegliano. Odmianę tę obecnie uprawia się praktycznie wyłącznie w regionie Veneto.
Nina jest elegancka, pełna aromatu. Powstaje z winogron zbieranych w połowie września, które częściowo podeschły na krzewie – stąd intensywny, skoncentrowany smak i odczucie delikatnej słodyczy w nosie mimo zaledwie 2 g cukru resztkowego na litr i stosunkowo wysokiej (ok. 6 g/l) kwasowości. Przez około 10 godzin po zbiorach owoce poddawane są zimnej maceracji, a potem część wina dojrzewa w stali, część zaś przez 4 miesiące w używanych tonneaux.
W bukiecie, obok białych kwiatów, pojawiają się cytrusy (cytryna i limonka), owoce egzotyczne – wyraźnie wyczuwalny ananas – nuty muszkatowe oraz dojrzałe, wygrzane w słońcu morele i brzoskwinie. W ustach wino pełne, intensywne, a przy tym orzeźwiające, z akcentem pigwowej konfitury i odrobiną goryczki w końcówce. Słodyczy, tak wyraźnej w bukiecie, w smaku już w ogóle się nie wyczuwa. Stosunkowo wysoki alkohol (13 proc.) pięknie wtapia się w strukturę. Producent rekomenduje to wino do risotta ze szparagami, ale każde inne białe risotto też będzie dobre. Polecam je również do grillowanych ryb o białym mięsie oraz na aperitif albo do drobnych przekąsek.
Manzoni Bianco, Piave DOC 2023, Furlan
Stuprocentowe manzoni bianco z owoców zbieranych na początku września. Maceracja przebiega w kontrolowanej temperaturze, po czym następuje delikatne tłoczenie. Wino, zanim trafi do butelek, spędza około pół roku na osadzie.
W bukiecie kwiaty akacji, dojrzałe i kandyzowane cytrusy, nuty grejpruta i gorzkiej pomarańczy, białe brzoskwinie. Wszystko to wsparte akcentami owoców egzotycznych i delikatnym, nieco zaskakującym niuansem herbaty earl grey. Wino o doskonałej strukturze i eleganckiej równowadze. Wysoki (13,5 proc.) alkohol nie wystaje, a kwasowość na poziomie 5,5 g/l sprawia, że wino jest orzeźwiające i charakterne. Sprawdzi się do makaronów w śmietankowych sosach, do risotta, do dań rybnych i wegetariańskich. Warto pamiętać o nim na wiosnę, bo z pewnością będzie doskonałą parą do szparagów.
To manzoni powstaje jedynie w dobrych rocznikach – w kiepskich sezonach winiarnia rezygnuje z produkcji.
Lison Classico DOCG 2024 „L’Eugenia 63”, Mazzolada – La Braghina
Mazzolada i La Braghina to dwie oddzielne winiarnie, ale będące częścią tej samej grupy. Co ważne: posiadającej certyfikat SQNPI (Sistema di Qualità Nazionale Produzione Integrata, czyli Narodowy System Jakości Produkcji Zintegrowanej). Grupa podkreśla, że wykorzystuje metody produkcji mające na celu zminimalizowanie niekorzystnego wpływu na środowisko.
Wino L’Eugenia 63 – stuprocentowy tai – to etykieta skierowana do młodszego konsumenta. Winogrona z niewielkiej (0,5 ha) działki o nazwie Eugenia, obsadzonej w 1963 roku (stąd nazwa) zbierane są ręcznie. Zimna maceracja trwa 12-14 godzin, potem następuje sześciomiesięczne dojrzewanie – większość w stalowych zbiornikach, 20 proc. w dębowych beczkach.
Wino ma piękny, intensywny, cytrusowo-rumiankowy bukiet z akcentami owoców egzotycznych, brzoskwiń i świeżych ziół (bazylia?). Do tego dochodzą delikatne nuty wanilii i gorzkich migdałów oraz – wedle słów samego procucenta – waty cukrowej. Na podniebieniu kompletnie nie ma już słodyczy, którą sugeruje nos. Wino jest mineralne, lekko słonawe, o kremowej strukturze, intensywne (13 proc. alk.), długie. Będzie doskonałym towarzyszem do rozmaitych owoców morza, od małży, przez krewetki, po przegrzebki przyrządzone klasycznie, na odrobinie masła.
zdjęcia win: materiały prasowe producentów
