Najlepsze wina Toskanii? Być może! Z roku na rok skłaniam się do zdania, że między Florencją a Sieną, czyli w klasycznej strefie Chianti powstają nie tylko harmonijne, intrygujące i pyszne, ale też bardzo zróżnicowane wina – dobre do codziennego posiłku i skłonne dojrzewać w piwnicach przez kolejne dekady.
Tomasz Prange-Barczyński, fot. Consorzio Chianti Classico
Z moją miłością do chianti classico wcale się nie kryję, co więcej: co najmniej od dekady uważam tę toskańską apelację za wiodącą nie tylko w regionie, ale i w całych Włoszech. Doskonałe, dopracowane, eleganckie, harmonijne i poważne, godne długiego starzenia gran selezione i riservy to jedno. Przesmaczne, nieodzowne w kuchni, odświeżające, chrupkie, pełne owocu i zaczepne młodzieńcze annaty to drugie. Górzysty apeniński krajobraz i panujący tu klimat ewidentnie sprzyja sangiovese, podobnie jak rosnąca kultura enologiczna, świadomość terroir i coraz większa powściągliwość winiarzy w szafowaniu ekstrakcją czy nowym dębem. Rzadko się zdarza, by tak duży region (ponad 5 tys. ha i grubo ponad ćwierć miliona hl wina) był tak stabilny jakościowo; stempel „czarnego koguta” stanowi markę godną zaufania także w przypadku mniej znanych producentów.
W czasie dorocznej degustacji Chianti Classico Collection, czyli wydarzenia, które odbywa się co roku wiosną we Florencji, miałem okazję zdegustować ponad 220 win ze wszystkich trzech kategorii apelacji. Głównie z roczników 2021-2022-2023, choć było też trochę nieco starszych. Średnia ocen okazała się imponująca. Wina powoli wchodzą na rynek. Poniżej przedstawiam charakterystyki poszczególnych roczników w oparciu o materiały konsorcjum Gallo Nero, oraz własny subiektywny wybór aż stu najlepszych etykiet (a chciałoby się wymienić ich więcej).
Charakterystyka roczników
2023: wielkie nadzieje
Mimo bardziej deszczowej niż zwykle wiosny udało się uniknąć poważniejszych chorób grzybowych w winnicach. Za to zapas wody w glebie pomógł roślinom przetrwać gorące miesiące letnie, czyli lipiec i sierpień. Duża różnica temperatur między dniem a nocą pozwoliła gronom osiągnąć pełną dojrzałość, zarówno fizyczną, jak i fenoliczną. Winobranie (sangiovese) zaczęło się na początku trzeciej dekady września, a więc w tradycyjnym jeszcze jakiś czas temu terminie, i potrwało do ok. 10 października. Do winiarni trafiły dojrzałe i zdrowe, wysokiej jakości owoce, a wytłoczone z nich wina cechują zarówno świeża kwasowość, jak i gładkie garbniki. Młode wina z kategorii annata zwiastują wielkie przyjemności, jakie czekają nas, gdy w piwnicach producentów chianti classico dojrzeją riservy i gran selezione.
2022: susza i gorąco z happyendem
Wiosna przebiegła bez przymrozków czy gradobicia, które mogłyby zagrozić winorośli. Pod koniec tej pory roku rozpoczęły się, podobnie jak w wielu innych częściach Europy, upały, które trwały niemal przez cały sezon wegetacyjny, jednak wcześniejsze deszcze znów pozwoliły przetrwać roślinom suszę. Na szczęście, ze względu na klimat i topografię DOCG Chianti Classico nocami temperatura spadała, co pozwoliło gronom równomiernie dojrzeć. Obyło się też bez chorób grzybowych. Winobranie zaczęło się wcześniej, już ok. 10 września, i trwało mniej więcej do 10 października, a rocznik przyniósł wina szczodre, ale zrównoważone, o dobrej kwasowości i dojrzałych słodkich taninach.
2021: równowaga i klasa
Wiosenne deszcze dobrze nawodniły winnice, a tym samym umożliwiły im przetrwanie kolejnego suchego lata. Tuż po Wielkanocy, już po puszczeniu przez winną latorośl pąków, temperatura znacząco spadła, co zwłaszcza w chłodniejszych subregionach spowolniło wegetację. Lato było suche. Niewielkie opady deszczu wystąpiły tylko w sierpniu, a ponadto tym razem obyło się bez nadmiernych upałów, a temperatury oscylowały wokół średniej. Pod koniec sierpnia, kiedy dni były jeszcze bardzo ciepłe, nocami zrobiło się już chłodno, co spowodowało, że grona mogły spokojnie i w pełni dojrzeć. Winobranie zamknęło się między 20 września i 20 października. Do winiarni trafiły zdrowe, świetnej jakości owoce, co przełożyło się na doskonałą jakość i równowagę win, także w najwyższych kategoriach.
Chianti classico: degustacja win
Gran Selezione
(wina wybitne – 94/95 punktów)
Castello di Fonterutoli, Vicoregio 36 2021
Fontodi, Vigna del Sorbo 2021
Castello di Fonterutoli, Badiola 2021
Castello di Fonterutoli, Castello Fonterutoli 2021
Rocca di Montegrossi, Vigneto San Marcellino 2019
(wina znakomite – 93 punkty)
Antinori, Badia a Pasignano 2022
Brancaia 2022
Cantina Castelvecchi, Madonnino della Pieve 2018
Fèlsina, Rancia 2022
Fèlsina, Colonia 2021
Colombaio di Cencio, Vinci 2021
Colombaio di Cencio, Cornia 2021
Conti Capponi-Villa Calcinaia, Vigna La Fornace 2021
Colombaio di Cencio, Monte Lodoli 2021
Fontodi, Terrazze di San Leolino 2021
Il Molino di Grace, Il Margone 2021
San Felice Toscana A.D. 714, La Pieve 2021
Tenuta di Bibbiano, Vigne di Montornello 2021
Castello di Ama, Vigneto Bellavista 2020
Castello di Radda, Vigna Il Corno 2019
Casanova di Bricciano, Sor Pietro 2018
Castello di Verrazzano, Sassello 2018
(świetne wina – 92 punkty)
Ricasoli, Castello di Brolio 2022
Castello di Gabbiano, Bellezza 2021
Castello di Gabbiano, Cerbaiola 2021
Conti Capponi-Villa Calcinaia, Vigna Contessa Luisa 2021
Castello di Volpaia, Il Puro Casanova 2021
Fontodi, Pastrolo 2021
Gagliole, Gallule 2021
Le Fonti-Panzano, Le Fonti 2021
Luiano, Ottantuno 2021
Nittardi, 2021
Querceto di Castellina, Się 2021
Castello di Monsanto, Vigna Il Poggio 2020
Castello Moterinaldi, 2020
La Croce 2020
Ruffino, Riserva Duca Oro 2020
San Felice Toscana A.D. 714, Poggio Rosso 2020
Villa Trasqua, Nerento 2019
Riecine , Vigna Gittori 2021
Castello di Ama, San Lorenzo 2021
Castellinuzza e Piuca, Vigna Piuca 2020
Tenuta Perano-Frescobaldi, Rialzi 2020
Chianti Classico Riserva
(wina znakomite – 93/94 punty)
Castello di Verrazzano 2021
Fattoria San Giusto a Rentennano, Le Baròncole 2022
Riecine 2022
Castello di Ama, Montebuoni 2021
Casanova di Bricciano, Casanova 2019
Solatione 2017
(świetne wina – 92 punkty)
Antinori, Marchese Antinori 2022
Brancaia 2022
Dievole, Novecento 2022
Ricasoli, Brolio 2022
Gagliole 2021
I Sodi 2021
Il Molino di Grace 2021
La Croce, Passate Croce 2021
Tenuta di Bibbiano, Marzi 2021
Badia a Coltibuono 2020
Castello di Radda 2020
Fattoria di Petroio, Petroio 2020
Tenuta di Campomaggio, Campomaggio 2020
La Madonnina-Triacca, La Palaia 2019
(klasyka kategorii – 91 punktów)
Antinori, Villa Antinori 2022
Castellare di Castellina, Castellare 2022
Castello di Bossi, Berardo 2021
Castello di Monsanto 2021
Cecchi, Riserva di Famiglia 2021
Istine, Levigne 2021
Le Miccine 2021
Villa Rosa & Villa Cerna, Villa Cerna 2021
Bindi Sergardi, I Colli 2020
Cantina Castelvecchi, Lodolaio 2020
Tenuta di Lilliano, Lilliano 2020
Borratella, Pietraia 2019
Bucciarelli.Antico Podere Casanova, Bucciarelli 2017
Castello di Volpaia 2022
Casale dello Sparviero 2021
Querciabella 2021
Tenuta Perano-Frescobaldi, Tenuta Perano 2021
Annata
(najlepsze wina w kategorii – 91 punktów)
Badia a Coltibuono 2022
Castello di Radda 2022
Bucciarelli.Antico Podere Casanova, Bucciarelli 2018
Riecine 2023
(świetne wina – 90 punktów)
Brancaia 2023
Capraia 2023
Castello di Querceto 2023
Fattoria San Giusto a Rentennano 2023
Fèlsina, Berardegna 2023
Il Molino di Grace 2023
Ricasoli, Brolio 2023
Rocca delle Macìe 2023
Villa a Sesta, Il Palei 2023
Nittardi, Belcanto 2022
Nittardi, Vigna Doghessa 2022
Querciabella 2022
Tenuta di Bibbiano, Bibbiano 2022
Tenuta Perano-Frescobaldi, Tenuta Perano 2022
Villa Rosa & Villa Cerna, Ribaldoni 2021
Castello La Leccia 2021
Czytelników, który interesują się Toskanią i toskańskimi winami, zachęcamy do lektury ubiegłorocznego Magazynu Ferment (temat numeru: Zmiana). Można go jeszcze kupić w naszym Sklepie.
