Republika Czeska była krajem partnerskim tegorocznej edycji WWE. Nasi południowi sąsiedzi po raz kolejny pokazali, że Morawy i Czechy to regiony, w których powstają dziś jedne z najbardziej ekscytujących win w Europie Środkowej.
Tekst i zdjęcie główne: Tomasz Prange-Barczyński; zdjęcia butelek: producenci
Okolice Znojma i Mikulowa, ale też Velkich Bílowic i Pavlovic od dawna przestały być dla polskich winomaniaków zaledwie przystankiem na trasie na południe Europy. Lubimy zatrzymać się tam na dłużej, poeksplorować piwnice zamku w Valticach mieszczącego wystawę Narodowego Salonu Win Republiki Czeskiej, odwiedzić liczne festiwale winiarskie, w tym obrosły już legendą Autentikfest przyciągający miłośników win niskointerwencyjnych, wreszcie – wpaść do zaprzyjaźnionych winiarzy. Nadal jednak Morawy i Czechy są w ofercie polskich sklepów – przynajmniej na szerszą skalę – słabo reprezentowane. Wizyta doborowej ekipy producentów w Warszawie miała na celu zmienić tę sytuację. Na Warsaw Wine Experience mieliśmy przyjemność gościć winiarnie: Iwayini, Karel Novotný, MiQueen, Oulehla, Přátelé Pavlova, Skoupil, Thaya, Vilavín, Fabig, Sv. Barbora, Škrobák, Válka, Volařík, Vinné sklepy Kutná Hora oraz J. Stávek.
Klára Kollárová, sommelierka reprezentująca Narodowe Centrum Winiarstwa, poprowadziła dwa seminaria Czechy warte poznania. Podczas nich zaprezentowała szeroką ofertę odmian i stylów, którymi stoją dziś Morawy i Czechy – od dobrze pojętego mainstreamu po wina naturalne. Dzięki degustacjom i spotkaniom z winiarzami po raz kolejny mieliśmy okazję przekonać się, że relatywnie niewielki kraj winiarski, jakim jest Republika Czeska (niecałe 18 tys. ha) jest w stanie zauroczyć każdego enofila o otwartym umyśle i szerokich horyzontach.
Morawy i Czechy na WWE: wina, które wywarły na mnie największe wrażenie
Vinné Sklepy Kutná Hora, Mĕlnická, Riesling U Všech Svatých 2024
Jedyna certyfikowana biodynamiczna winiarnia w całej Republice Czeskiej i jedna z nielicznych reprezentujących niewielki region Czechy rozrzucony wokół Pragi. W roku 2024 w winnicy Wszystkich Świętych „natura zechciała” zatrzymać fermentację rieslinga na poziomie 20 gramów cukru resztkowego przy 7 g/l kwasowości. W efekcie otrzymujemy wino szczodre, krągłe, ale bez nadmiernej słodyczy na podniebieniu. Jest tu nuta dobrze dojrzałego, „prawdziwego” jabłka. Riesling czysty, obfity, ale też doskonale kwasowy. Bardzo oryginalne i smaczne wino.
Thaya, Znojemská, Veltlínské Zelené Slunný Vrch 2022
Duży nowoczesny projekt winiarski ulokowany na przedmieściach Znojma (obok winiarni także bardzo przyjemny hotel i dobra restauracja). Thaya oferuje szerokie portfolio win w zróżnicowanych cenach. Tutejsze Apri Chardonnay czescy krytycy winiarscy uznali za jedno z najlepszych białych win w kraju. Veltliner jest może ciut skromniejszy, niemniej pozostaje oryginalnym i niezwykle pijalnym winem. Dzięki nutom kwiatowo-maślanym przypomina w degustacji w ciemno bardziej pinot blanc niż veltlínské. Jest obfity, soczysty, o pełnej materii, ale też doskonale zrównoważony wyrazistą kwasowością. Wino super świeże i świetne jako partner przy kolacji.
Skoupil, Morava, Šmatláky Veltlinské Zelené 2023
Spora (23 ha winnic) rodzinna winiarnia na przedmieściach Velkich Bílovic (na miejscu godne polecenia hotel i restauracja) to świetny reprezentant morawskiego mainstreamu. Wina są technicznie dopracowane, pozbawione wad i, zachowując odmianowy charakter, dobrze opowiadają o siedlisku, z którego pochodzą. Veltliner z winnicy Šmatláky zaskakuje wprawdzie nutą zieloną, pokrzywowo-agrestową, ale wino pozostaje bardzo świeże i świetnie zrównoważone, o żywym aromacie i ładnie wpisanej w materię kwasowości.
Vilavin, Morava – Mikulovska, Pinot Gris Výběr z hroznů 2024
Nowoczesna winiarnia z okolic Mikulowá szczyci się sześciopoziomowym systemem grawitacyjnym. To bardzo równy producent specjalizujący się przede wszystkim w winach białych tłoczonych zwykle z bardzo dojrzałych winogron. Sprawia to, że nierzadko pozostaje w nich pewna doza cukru resztkowego dobrze jednak zrównoważona wyższą kwasowością. Tak jest i w przypadku niemal wytrawnego Pinot Gris o dojrzałości owoców na poziomie auslese. To czyste, obfite, ale też świetnie harmonijne, bardzo eleganckie wino. Cukier resztkowy (10,7 g/l przy kwasowości 5,6 g/l) czuć przede wszystkim w obfitej materii i krągłości, a nie słodyczy. Rzutki, szczodry, gładki pinot domagający się równie bogatej strawy.
Vinařství Válka, Morava-Velkopavlovická, Pálava Orange 2023
Położona zaledwie 20 km na południe od Brna rodzinna winiarnia o areale winnic liczącym 11 ha szczyci się pierwszym ekologicznym certyfikatem w Republice Czeskiej. Winiarze z Nosislavia hołdują idei winiarstwa niskointerwencyjnego. Nie oznacza to że wszystkie ich wina można postrzegać w kategoriach estetycznych jako „naturalsy”. O Pálavie Orange mówią, że to wino pomarańczowe dla początkujących. Macerowało 45 dni na skórkach w zbiorniku stalowym, zachowując ujmujący owocowy charakter i świetny aromat skórki… pomarańczy. Świeże, soczyste, lekko tylko chropawe i ściągające. Pięknie zrównoważone. Spodoba się także zaawansowanym miłośnikom nurtu orange.
J. Stávek, VOC Modré Hory, Frankovka 2022
Dzięki zmianom klimatycznym, ale też za sprawą coraz większych umiejętności winiarzy, frankovka, jak mówi się na Morawach na blaufränkischa, daje wina zasługujące na uwagę. Jan Stávek, którego rodzina para się winiarstwem od pięciu pokoleń (a brat Ryszard robi niezależnie jedne z najbardziej hardkorowych naturalsów w regionie), potrafi uzyskać zeń w Němčičkach wino w pełni dojrzałe, krągłe, odmianowe i eleganckie. Dojrzewa swoją frankovkę w co najmniej raz wcześniej używanych baryłkach i tonneaux. Uzyskuje w ten sposób wino taniczne, lekko grafitowe, ale też bardzo świeże, strzeliste, soczyste i pełne odmianowych aromatów.
