Lokalne odmiany winorośli i ciekawa intrepretacja szczepów międzynarodowych – wina z Dal Maso to jedna z wielu przyczyn, dla których warto odwiedzić Colli Berici, niezadeptany jeszcze przez turystów uroczy region w okolicach Vicenzy.
Inka Wrońska, fot. Dal Maso
Łagodne wapienne wzgórza Berici położone na południe od Vicenzy to ukryty klejnot regionu Veneto (Wenecji Euganejskiej). Podczas gdy turyści z reguły tłumnie odwiedzają pobliskie słynne miasta: Weronę, Wenecję i Vicenzę, ten spokojny region winiarski ukazuje bardziej autentyczne, spokojniejsze oblicze północnych Włoch. Rodzinne winnice na łagodnych wzgórzach, malownicze średniowieczne wioski, imponujące wille w stylu palladiańskim – to wszystko tworzy arcyciekawą oprawę dla wspaniałej kuchni i niezwykłych, mało w Polsce znanych win powstających często z autochtonicznych – a przez to niezmiernie interesujących dla winomana – odmian.
Każdemu, kto zdecydowałby się na wyprawę do Colli Berici, polecam wizytę w rodzinnej winiarni Dal Maso. Jej winnice rozłożone są nieopodal Vicenzy w trzech lokalizacjach: Montebello Vicentino (Gambellara DOC), Colli Berici między miejscowościami Lonigo i Alonte oraz na obszarze Lessini DOC – to już na granicy prowincji Vicenza i Werona. W sumie zajmują 30 hektarów, a produkcja wynosi 300 tysięcy butelek rocznie.
Historia winiarni rozpoczęła się w roku 1890, kiedy to Serafino Dal Maso założył winiarnię i posadził pierwsze winorośle. Jednak szybszy rozwój winiarni nastąpił w latach 60. XX wieku, gdy stery przejął wnuk założyciela, Luigino. Obecnie firmą kieruje już czwarte pokolenie: rodzeństwo Nicola, Silvia i Anna.
– Jesteśmy „glocal” – mówi Nicola Dal Maso, otwierając kolejne wina podczas degustacji w Montebello Vicentino, w siedzibie winiarni. Czyli: lokalni i globalni zarazem. Stawiamy na promocję rdzennych włoskich szczepów na arenie międzynarodowej. Staramy się zachować równowagę między silnymi korzeniami lokalnymi a globalnym spojrzeniem na rynek; kultywujemy wielopokoleniowe winiarskie tradycje regionu, jednocześnie stosując nowoczesne techniki uprawy winorośli i produkcji wina, a przy tym wdrażając zrównoważone praktyki w winnicach.
Dal Maso ograniczają do minimum siarkowanie win. Dodatek siarczynów do win białych wynosi w tej winiarni 95 mg/litr (dla porównania: wina ekologiczne mogą zawierać do 150 mg/l), do czerwonych – 75 mg/litr (100 mg/l).
– U nas innowacje wspierają tradycję zamiast ją zastępować – dodaje Nicola. – Jesteśmy wierni swojemu miejscu pochodzenia, a przy tym potrafimy skutecznie działać na rynkach zagranicznych. Nasze wina są autentyczne, nie podążają za modami, ale przecież i tak spełniają oczekiwania międzynarodowych konsumentów i krytyków – sprzedajemy je w całej Europie, a także w Ameryce Północnej i Azji. Silna lokalna tożsamość nie jest żadnym ograniczeniem – przeciwnie: może budować przewagę konkurencyjną na globalnym rynku winiarskim.
Odmiany
W winnicach rodziny Dal Maso rośnie 22 proc cabernetów (sauvignon i franc), 20 proc tai rosso i 20 proc merlota. Jeśli chodzi o odmiany białe: 23 proc garganegi i 15 proc durelli. Garganega uprawiana jest przede wszystkim w regionie Gambellara, na wulkanicznym podłożu, dzieki któremu daje wina świeże, soczyste i mineralne, wręcz delikatnie słone, a przy tym o owocowo-kwiatowych aromatach.
Winnice na wzgórzach Berici charakteryzują się podłożem wapiennym, bogatym w morskie skamieliny. Rośnie tu kolejna lokalna odmiana: tai rosso (genetycznie tożsamy z francuskim grenache). W tej lokalizacji udają się też cabernety franc i sauvignon oraz merlot – ten bordoski szczep znalazł w Colli Berici idealne warunki do rozwoju. Trudno się dziwić, że rodzina Dal Maso robi tu nie tylko jednoodmianowe wina, ale także kupaże w klasycznym stylu bordoskim, znane ze sporego potencjału starzenia. – Spokojnie można otwierać 15- a nawet 20-letnią butelkę – zapewnia Nicola Dal Maso.
Wreszcie: część winnic rodziny mieści się w Monti Lessini. Na wulkanicznej, bogatej w minerały glebie uprawiana jest przede wszystkim lokalna durella, z której powstają wina musujące robione metodą tradycyjną: świeże, mineralne, o dobrej strukturze.
Dal Maso: degustacja win
Gambellara DOC Lavica
Stuprocentowa garganega z gron pochodzących z winnic Montebello Vicentino w Gambellara DOC – gleba, na której rośnie winorośl, jest pochodzenia wulkanicznego (na co wskazuje już sama nazwa wina). Wino fermentuje, a potem przez 3 miesiące dojrzewa w stalowych zbiornikach. Jest lekkie, świeże, eleganckie i finezyjne. W nosie owoce – zielone jabłko, nieco cytryny, biała brzoskwinia, melon miodowy – wsparte nutami ziołowymi i akcentami białych kwiatów. W ustach wytrawne, z leciutką goryczką, bardzo orzeźwiające. Idealne na aperitif albo do ryb i owoców morza. Podałabym do makaronu z pesto albo do risotta ze szparagami, karczochami, czy zielonym młodym groszkiem.
Ca’ Fischele, Gambellara DOC 2020
Wino z 50-letnich krzewów rosnących na podłożu bazaltowym (gleba pochodzenia wulkanicznego) w okolicach Montebello, w sercu Gambellara DOC. Czysta garganega fermentuje prze 2 tygodnie, a następnie dojrzewa przez 3 miesiące w zbiornikach ze stali szlachetnej. Wino pełne, zrównoważone, o pięknym, kwiatowo-miodowym bukiecie, z wyczuwalnymi nutami białych owoców i odrobiną akcentów migdałowych; wytrawne, delikatnie słonawe, o długim, przyjemnym, mineralnym zakończeniu. Będzie świetne do risotta z kurkami, do pstrąga z grilla, do pieczonych białych warzyw, do tarty z porami.
Tai Rosso, Colli Berici DOC
Czyste tai rosso powstaje z owoców dojrzewających w okolicach Lonigo, na glebach gliniastych o wysokiej zawartości wapnia. Fermentuje przez 2 tygodnie, a potem dojrzewa 3 miesiące w stalowych kadziach. W nosie czerwone i czarne owoce leśne: maliny, wiśnie, jeżyny. Wino o średnim ciele, ale bardzo przyjazne, eleganckie, nienachalne, zrównoważone. Do codziennych posiłków, a latem bardzo przyjemne solo, po lekkim schłodzeniu.
Montemitorio, Tai Rosso Colli Berici DOC
Kolejny stuprocentowy tai rosso z winnic w okolicach Lonigo i Alonte. Fermentacja przebiega w zbiornikach ze stali nierdzewnej i trwa 15 dni. Następnie wino dojrzewa przez rok w stalowych kadziach i zbiornikach betonowych. Bardzo wyraźne, świeże nuty czerwonych i ciemnych owocow leśnych, podkreślone są ciepłymi akcentami przypraw korzennych. W ustach wino pełne, aksamitne, o pięknej równowadze. Idealne do czerwonego mięsa z grilla, a także do dziczyzny – jednak bardziej sprawdzi się do dań z mięsa sarny i jelenia niż dzika.
IGT Veneto Cabernet Montebelvedere
Stuprocentowy cabernet sauvignon. Winnica Montebelvedere, z której pochodzą grona, mieści się w Lonigo, w samym sercu Colli Berici. Wino maceruje na skórkach przez 12 dni w otwartych kadziach, potem fermentuje w stalowych zbiornikach, a potem dojrzewa przez rok w dębowych beczkach (z tego połowa w używnych barriques z francuskiego dębu). Aromaty czerwonych dojrzałych owoców – późne wiśnie, nieco malin – wsparte są tu eleganckimi nutami korzennych przypraw. W ustach wino gładkie, pełne, harmonijne, otulające. Producent poleca je do dań z regionu, m.in do pieczonego faszerowanego kapłona i spezzatino di musso (gulaszu z oślego mięsa) – jednak doskonale sprawdzi sie też do steków, grillowanych kotlecików jagnięcych, a jeśli chodzi o dania wegetariańskie – do pieczonych warzyw korzeniowych i dań z leśnymi grzybami.
Monti Lessini DOC, Riserva Pas Dosé, Metodo Classico
To musujące wino – flagowy musiak winiarni Dal Maso – powstaje metodą tradycyjną z autochtonicznej odmiany durella. To późnodojrzewający szczep o grubej skórce, odporny na choroby, najlepiej czujący się na glebach wulkanicznych. Naturalnie wysokaj kwasowość sprawia, że w ostatnich czasach wielu winiarzy wykorzystuje durellę do produkcji win musujących. W przypadku Dal Maso grona durelli pochodzą z winnicy La Bustiera w Santa Margherita di Roncà. Wino pozostaje na osadzie przez 40 miesięcy – jest żywe, eleganckie, z bardzo dużym potencjałem dojrzewania. Bąbelki są drobne, delikatne, ale trwałe; w nosie soczysta biała brzoskwinia, żółte jabłko, skórka z cytryny, a wszystko wsparte nutami chlebowymi i szczyptą wanilii. Usta absolutnie wytrawne, mineralne, słonawe, rześkie, energetyczne, pikantne – a przy tym gładkie, jedwabiste, niezmiernie eleganckie. Podałabym do ceviche, sushi i sashimi, ale przede wszystkim cieszyłabym się nim na aperitif. Świetne!
Veneto IGT Cabernet
Podstawowe wino od Dal Maso jest kupażem cabernet sauvignon (70%) i cabernet franc (30%). Fermentuje 2 tygodnie w stalowych kadziach, a potem dojrzewa: około 3 miesięcy w zbiornikach ze stali nierdzewnej i potem przez 3 miesiące w butelkach, zanim trafi na rynek. To wino proste, sympatyczne, wesołe, o intensywnych aromatach czerwonych owoców – przede wszystkim wiśni – z leciutkim akcentem wygrzanych w słońcu śródziemnomorskich ziół i korzennych przypraw. W ustach miękkie, potoczyste, lekkie, o żywych, ale dobrze wtopinych taninach.
Będzie świetne do czerwonego mięsa, można podać je do deski wędlin, do pieczonego kurczaka, do pizzy i makaronów w lekkich pomidorowych sosach. Warto schłodzić odrobinę bardziej, niż mamy to w zwyczaju.
Dal Maso Snc, Contrada Selva, 62, 36054 Montebello Vicentino – Vicenza, Włochy.
Wina Dal Maso sprowadza do Polski Willa Win.
