Luty upłynął pod znakiem furminta. Od kilku lat promocyjne wydarzenia pod hasłem #FurmintFebruary odbywają się na najważniejszych dla wina węgierskiego rynkach – w Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i w Azji, a także – oczywiście – w Polsce.
Wojciech Bońkowski MW
W tym roku już po raz trzeci Ferment oraz agencja Wines of Hungary zaprosili branżę winiarską i winomanów na przekrojową degustację win od 22 producentów. Impreza Furmint & Friends zastąpiła organizowany od 2009 roku Dzień Tokaju. Skupia teraz winiarzy także spoza tego słynnego regionu. Dużo furminta uprawia się zwłaszcza na wulkanicznych glebach na północ od Balatonu, w Somló.
Barta to niekwestionowana gwiazda Tokaju od wielu lat. Poszukuje importera w Polsce i mam nadzieję, że po tej imprezie od razu go znajdzie. Ciekawie zadebiutowała mieszanka furminta i muscat, aromatyczne i mineralne wino z być może najlepszej winnicy w Tokaju – Öreg Király. Arcywysoki poziom prezentował jak zwykle Furmint Öreg Király 2023, pierwszy rocznik, który wyszedł spod ręki nowego enologa Ádáma Tótha. No i nieprawdopodobnie wręcz zrównoważone Aszú 6 puttonyos Öreg Király 2019. A do wzięcia jest również prawdopodobnie najlepsze wino musujące w Tokaju…
Klasyk słodkich tokajów Béres zachwycił mnie swoim Aszú 6 puttonyos 2017 ze znakomitego rocznika. Arcybogate wino prezentuje bogatszy niż zwyke w Aszú aromat z uwagi na użycie aż 40 proc. muscata. Ale w ostatnich latach Béres odświeżył też styl swoich win wytrawnych i było to widać po doprawdy smakowitym mineralnym Furmincie Lőcse 2019. Poszukuje importera!
Bodrog Borműhely szukać go nie musi, bo od lat dostępny jest w katalogu Winemates. Mam szczególną sympatię do tej winiarni, która m.in. była autorką wina 2016 Lapis wylicytowanego przez Ferment na ostatniej Aukcji Tokajskiej. (Hot news: aukcja ma powrócić w 2027 roku). Tym razem spróbowaliśmy nie Lapisa, ale jego brata – Furminta Halas 2021, z mocną kwasową strukturą i bogactwem owocu. Każde wino BB jest arcysolidne, z charakterem.
Weteran sceny tokajskiej – Degenfeld, przez wiele lat dostępny w katalogu Rafa-Wino, szuka w tej chwili nowego przedstawiciela. Przystępny przyjazny styl win oraz dobre ceny powinny zachęcić! A dodajmy, że wszystkie wina mają tu certyfikat ekologiczny. Arcypijalny dzięki lekkiemu cukrowi resztkowemu jest np. Furmint 2025. Na drugim biegunie spróbowaliśmy poważnego skoncentrowanego Aszú 6 Puttonyos 2017, które będzie się starzało dwie dekady.
Zoltána Demetera przedstawiać nie trzeba – to absolutna gwiazda regionu. Choć w Polsce gościł pierwszy raz (!), jest dobrze znany naszym winomanom odwiedzającym jego winotekę. Niesamowity w swojej przecinającej mineralności był Furmint Kakas 2024, hedonistyczny – słodki Sweet Szamorodni Eszter 2023 klasy dobrego Aszú. Ale ozdobą dnia były dwa specjalne wina udostępnione przez Demetera na masterclass – musujące R.D. 2017 (Zoltán bardzo angażuje się bowiem w produkcję musiaków i ma na tym polu coraz większe sukcesy) oraz absolutnie genialny dojrzały Furmint Kakas 2008. Importerzy, na co czekacie?
Wina od Dobogó od lat importuje do Polski Robert Mielżyński, a sprawozdanie z odbytej dzień po Furmint & Friends pionowej degustacji tutejszych win wytrawnych i słodkich złożył już Tomasz Prange-Barczyński. Podzielę się więc jedynie zachwytem nad Furmintem Úrágya 2021, niesamowicie mineralnym, który potwierdza klasę tego rocznika dla wytrawnych furmintów.
Disznókő to kolejna marka, która na swoją renomę zapracowała trzema dekadami znakomitych win. Poznaliśmy nowe roczniki klasyków – Furminta 2024, Sweet Szamorodni «1413» 2021, ale przypomnieliśmy sobie również bardzo tradycyjny w swoimi makowo-pikantnym smaku Aszú 5 puttonyos 2014. Ciekawostką był również Dry Szamorodni 2020, również już dostępny w Polsce w katalogu Kondrat Wina Wybrane.
Dereszla to jedna z większych winiarni w Tokaju, królowa dyskontów, ale prowadząca również bardzo dobrą restaurację Dereszla Bisztró i oferująca przekonujące wina ze średniej półki, takie jak Furmint Selection czy Aszú. Tym razem zwrócił moją uwagę bardzo solidny, pełny w smaku i dostępny w dobrej cenie Sparkling Vintage 2020.
Krakowski importer 2Bratanki zaprezentował dwóch producentów ze swojego imponującego węgierskiego portfolio. Füleky to jedna z moich ulubionych marek tokajskich – od lat świetnie wypadają tu wina wytrawne z trzech głównych szczepów, a nawet rzadkość – wytrawny Kabar. Winem najwyszej klasy, choć jeszcze młodzieńczym w swoich nutach jabłek z sadu, był Furmint Mestervölgy 2024. Z drugiej strony klasyk z wulkanu Somló – Tornai. Czołowe etykiety tej winiarni pełne są wyraźnie słonych arcymineralnych nut siedliska, na czele z Selection Apátsági Furmint 2021.
Ciekawym debiutem na scenie tokajskiej jest Harmónia Pince, gospodarująca w dobrych siedliskach takich jak Betsek i Istenhegy. Dobry poziom prezentuje wytrawny, kwasowy, rześki Furmint 2023, który wchodzi teraz w dobre okienko gotowości do picia. Wrażenie mógł robić też bardzo słodki skoncentrowany Tokaj Aszú 5 puttonyos 2013. Warto śledzić poczynania tej młodej firmy.
Holdvölgy to dziś jeden z najlepszych enoturystycznych adresów w Tokaju. W labiryncie tradycyjnych piwnic tokajskich urządzane są ciekawe wycieczki z przystankami degustacyjnymi, czemu sprzyja wysoki poziom tutejszych win, włącznie ze starszymi rocznikami. Również wina wytrawne są tu mieszankami szczepów, co rzadkie w Tokaju. Np. Vision 2021 to 2/3 Furminta z domieszką Hárslevelű i Kabara. Najlepszym zaprezentowanym winem było Sweet Szamorodni Eloquence 2013 klasy dobrego Aszú.
Patricius to kolejna tokajska instytucja, obecna na wszystkich edycjach naszej imprezy. Lekko beczkowany Furmint Selection 2023 trzyma co roku wysoki poziom, podobnie jak Katinka 2023, być może najlepsze wino klasy Late Harvest na rynku. Ale szczytem doznań są tu słodkie Aszú. Aszú 6 puttonyos 2016 to jedna z najlepszych butelek, jakich próbowałem w tym roku. Spod lady importer Danubia Fine Wines serwował jeszcze inne perełki…
Sauska Tokaj to część winiarskiego imperium, obejmującego również piwnicę win czerwonych w regionie Villány, wytwórnię win musujących w Budafok oraz fenomenalną restaurację w futurystycznym budynku w winnicy Padihegy. Jestem fanem tutejszych musiaków – bardzo solidny w swojej cenie jest Brut NV (choć prawdziwe emocje są tu na poziomie win rocznikowych, takich jak Furmint Extra Brut). Niezmiennie fantastyczny jest bardzo burgundzki w stylu, fermentowany w dębie francuskim Furmint Birsalmás 2021. Wina Sauska można obecnie kupić w 2Bratankach, Republice Wina i United Beverages.
Somlói Vándor to ciekawy producent z góry Somló. Wina prezentują z jednej strony klasyczne nuty pieprzno-mineralne charakterystyczne dla tej wulkanicznej apelacji, z drugiej – są soczyste, przystępne, nie tak surowe i staromodne, jak niektóre Somló. To przypadek Furmint Öregtőkék 2024, który łatwo zjedna sobie nowych konsumentów nieobeznanych z węgierską klasyką. Dobre ceny! Poszukuje importera w Polsce.
István Szepsy – legenda, najsławniejszy winiarz na Węgrzech i bodaj w całej Środkowej Europie. Jego obecność na Furmint & Friends była zaszczytem i rzadką okazją spróbowania prestiżowych win, tym bardziej że – o zgrozo! – winiarz nadal poszukuje dobrej reprezentacji na polskim rynku. Furmint 2023, Sweet Szamorodni 2021 i Aszú 6 puttonyos 2019 Furmint to były butelki najwyższej klasy, ale show skradły furminty z pojedynczych winnic – Percze, Urbán, Nyulászó, Urágya i Szt. Tamás z rocznika 2022, zaprezentowane w ramach specjalnego masterclassu przez Istvána Szepsyego Jra, w dodatku z butelek magnum!
Hétszőlő to spadkobierca najbardziej historycznej wytwórni win w Tokaju, należącej pierwotnie do Rakoczych, a potem do Habsburgów – stąd na etykietach adnotacja „Domaine Impérial”. Wina wytrawne są solidne, ale charakter wspaniałych winnic na lessowej glebie na górze Tokaj bodaj najlepiej wyrażają słodkie. Sweet Szamorodni 2020 to modelowe wino w swoim stylu, a w Aszú 5 puttonyos 2014 (dostępnym, jak i pozostałe, w salonach polskiego importera Vininova) dostajemy piękny klasycyzm w idealnym do picia momencie.
Samuel Tinon to Francuz, który narobił w Tokaju niezłego fermentu – w 2000 roku zaczął produkować wina w bardzo tradycyjnym utlenionym stylu w czasach, gdy wszyscy od niego odchodzili. Tak smakuje Aszú 5 puttonyos 2022, pełen nut pigwówki i włoskich orzechów. Ale kultową etykietą Tinona jest Dry Szamorodni 2012, wytrawne wino dojrzewające pod warstwą drożdży (flor) jak vin jaune z Jury i równie co one dobry. Koniecznie lećcie po tę butelkę do sklepów Vini e Affini!
Tinon założył wraz z czterema innymi winiarzami małe stowarzyszenie Aux Petites Parcelles. Dwóch z nich również zaprezentowało się na degustacji w Warszawie. Tokaj Nobilis enolożki Sarolty Bárdos to przede wszystkim ciekawy Hárslevelű i Furmint z winnicy Barakonyi, pełen mineralności, ale i szczodrego owocu (oraz lekkiego cukru resztkowego). Z kolei młoda wytwórnia Mariasy prowadzona jest przez Andrása Bacsó, który przez dwie i pół dekady był dyrektorem słynnego Oremusa. Z dwóch roczników wytrawnego Furminta bardzo podszedł mi owocowo-mineralny 2022. Wkrótce na polskim rynku?
TR Wines z miejscowości Tállya to kolejny przedstawiciel młodego pokolenia Tokaju. Sporo tu progresywnych, bardzo współczesnych w stylu etykiet, takich jak rozchwytywany Pét-Nat Organic 2022 czy wręcz MUST – bezalkoholowy sok z winogron. Duży skok jakościowy wykonał przez kilka roczników Furmint Palota 2022 z pojedynczej winnicy, wino o niezwykłej świeżości mimo dojrzewania w beczce.
I wreszcie Zsirai, winiarnia z Mád, której nie trzeba przedstawiać, ale która zaprezentowała odświeżone etykiety i chyba też wina. Dawniej mocno beczkowe i nieco utlenione, tym razem Furmint Középhegy 2022 i Betsek 2022 ujmowały kwasowym nerwem, czystości i energią. Zawsze pewniak!
Pijmy więc furmint! To najbardziej klasyczne środkoweuropejskie wino białe wciąż się rozwija i oferuje naprawdę wspaniałe smaki w rozsądnych cenach.
Współorganizatorem degustacji była agencja Wines of Hungary.
