John Bojanowski ma wprawdzie polskie nazwisko i korzenie, ale pochodzi z Kentucky. Pod koniec lat 80. XX wieku chciał nawet wrócić do ojczyzny przodków. Ostatecznie jednak wylądował w Langwedocji, a my zyskaliśmy świetne wina.
Tomasz Prange-Barczyński, fot. Clos du Gravillas (na zdjęciu głównym: John i Nicole Bojanowscy)
Miejsce urodzenia, polskie korzenie, a nawet kierunek studiów na Rhode Island (krytyczna teoria literatury) nie zwiastowały Bojanowskiemu winiarskiej kariery. Jeszcze przed Okrągłym Stołem młody John pojawił się na kilka miesięcy na jednej z polskich uczelni, a po zakończeniu studiów poważnie zastanawiał się nad powrotem do ojczyzny przodków. W perspektywie miał jednak co najwyżej posadę nauczyciela z pensją 100 dolarów miesięcznie. Aby nie tracić kontaktu ze starym krajem zatrudnił się ostatecznie w Paryżu, w firmie produkującej zasilacze do komputerów, która umożliwiła mu częste podróże do Europy Wschodniej. W międzyczasie w regionie doszło do poważnych zmian politycznych i kto wie, czy gdyby życie nie potoczyło się inaczej, John nie zostałby jednym z pionierów polskiego winiarstwa.
Dziewczyna z Langwedocji
O porzuceniu branży komputerowej, Paryża i planów związanych z Polską zdecydowała miłość. Nicole urodziła się w Saint-Marcel-sur-Aude, niedaleko Narbony, i pracowała w lokalnej spółdzielni winiarskiej jako export manager. Miała jednak dużo większe ambicje – chciała robić własne poważne wino. Miała nawet na nie pomysł: syrah i cabernet sauvignon z wysoko położonych, wapiennych, langwedockich winnic. Bojanowski zakochał się nie tylko w Nicole, ale i w jej pomyśle na życie. Wzięli ślub. Ona kończyła studia rolnicze i praktykowała w Burgundii, on uczył się jazdy traktorem i pomagał w winobraniu na południu Francji. W końcu, w 1996 roku, osiedli w Saint-Jean-de-Minervois i powołali do życia własny projekt winiarski, Clos du Gravillas. Dziś, po trzech dekadach uprawiają na dziewięciu hektarach osiemnaście różnych odmian i robią wina, których podstawową cechą jest wierność terroir. I owocowość.
Winnice leżą w wygrzanych za dnia słońcem siedliskach na wysokości ok. 270 m n.p.m. Nocą chłodny wiatr z pobliskiego pasma górskiego Montagne Noir wyraźnie obniża temperaturę, co ma wpływ zarówno na równomierne dojrzewanie gron, jak i zachowanie odpowiedniej świeżości w późniejszych winach.
Odmiany winorośli
Bojanowscy trzymają się praktyk biodynamicznych i od samego początku dbają o różnorodność biologiczną winogradu. Nicole posadziła na obrzeżach parceli żywopłot oraz sto drzew owocowych: fig, moreli, wiśni i granatowców. W międzyrzędziach rośnie trawa, kwiaty i warzywa, co ma wpływ na zrównoważoną gospodarkę wodną w winnicy.
W szerokiej gamie uprawianych przez Nicole i Johna odmian jest miejsce zarówno na langwedockie klasyki, od carignan po syrah i muscat, ale też bardziej (piquepoul w trzech mutacjach kolorystycznych) i mniej znane szczepy, jak terret, uprawiany przez Bojanowskich także w trzech wersjach kolorystycznych: gris, noir i najrzadszej z nich, bourret. Warto pamiętać, że terret, którego uprawy ledwie przekraczają 1000 ha, był kiedyś wołem roboczym Langwedocji. Samego terret gris (dziś 76 ha) było tu ponad 8 000 ha, a z gron robiono nie tylko wino, ale też wermut i winiak. Bojanowscy udowadniają, że nie wolno o nim zapomnieć.
Clos du Gravillas: degustacja win
92 Clos du Gravillas, Minervois, L’Inattendu 2024
Esencja kamienia i owocu. Skalno-morelowy kupaż białego i szarego grenache z macabeu łączy w sobie zadziorność i miękkość. Wino o dość obfitej materii, dobrze skoncentrowane, a jednocześnie niezwykle świeże, świetnie kwasowe, harmonijne. Im dalej, tym więcej nut mineralnych; końcówka już wprost słona. Bogate i zrównoważone, terroirystyczne wino. (106 zł)
91 Clos du Gravillas, Hérault Côtes du Brian, Lo Vièlh Carignan de 100 ans 2023
Skoncentrowane, soczyste, nasycone owocem carignan ze stuletnich krzewów – wino o świetnej strukturze, mineralne, żwirowe, lekko słone, przede wszystkim jednak owocowe, żywe, długie i niezwykle radosne. Doskonale zrównoważone, czyste, przesmaczne. (108 zł)
89 Clos du Gravillas, Hérault Côtes du Brian, Sous les cailloux des Grillons 2023
Mineralno-kwiatowy, lekki, przesmaczny kupaż syrah, cabernet sauvignon, carignan, grenache i terret noir z młodych winnic położonych na żwirze. Wino o delikatnej strukturze, krótko macerowane, świetnie kwasowe, orzeźwiające. Gładkie, o aksamitnej fakturze i urokliwej fiołkowej końcówce. (74 zł)
89 Clos du Gravillas, Hérault Côtes du Brian, Emmenez-moi au bout du Terret 2024
Typowa dla Hérault biała odmiana terret bourret o lekko różowych skórkach, fermentowana i dojrzewająca w amforach, dała u Bojanowskich aromatyczne, pachnące kwietną łąką, papierówkami i cytrusami lekkie wino o ujmującej świeżości. Na podniebieniu miękkość faktury spiera się z mineralną zadziornością, a nuty słone dopełniają słodycz owocu i kwiatowych aromatów. Emanacja lata w kieliszku. (80 zł)
Znad Żyrondy nad brzegi Orb
Kolejna para, która robi bardzo udane, przede wszystkim zaś ultrapialne wina w Langwedocji, to Nadia i Cyril Bourgne. Przyjechali tu w 1999 roku z Bordeaux przekonani o wyjątkowości miejscowego terroir. Dysponują kilkoma mikroparcelami położonymi na różnej wysokości (od 130 do 30 m n.p.m.) i podłożu – od łupków, przez gleby gliniasto-wapienne, po piaskowiec. Uprawiają klasyczne dla regionu odmiany znane na południu Francji: grenache, syrah, mourvèdre, carignan, picpoul, a także sauvignon blanc. Winnice uprawiane są w reżimie ekologicznym.
Domaine La Madura: degustacja win
88 Domaine La Madura, Vin de France, Classic Blanc 2023
Ultralekki delikatny kupaż picpoule i sauvignon blanc z wyrazistym trawiasto-wodorostowym niuansem tej drugiej odmiany. Niemal bezcielesne, za to fenomenalnie świeże wino, mimo wszystko przyjemnie strukturalne, ujęte w skalną ramę i niezwykle pijalne. (70 zł)
88 Domaine La Madura, Saint-Chinian, Classic Rouge 2022
Subtelny lekuchny kupaż grenache i carignan (z niewielkim dodatkiem mourvèdre i syrah). Wino zbudowane na świeżym owocu, znów prawie bezcielesne, bardzo odświeżające, żywe, o dobrej kwasowości. Czyste, przyjazne, o wyraźnie wiśniowym, nieco cierpkim charakterze. Idealne na nadchodzący sezon ogródkowy, zwłaszcza po schłodzeniu (pół godziny w lodówce wystarczy). (74 zł)
Wina Clos du Gravillas i Domaine La Madura importuje do Polski WinoStyl.
